Gdyby w III wieku p.n.e. nie wynaleziono tłoczącej pompy wodnej, nadal do przemieszczania cieczy z jednego zbiornika do drugiego używalibyśmy żurawia lub koła z czerpakami. To stosowane od wieków rozwiązanie sprawdza się do dziś w wielu różnych dziedzinach przemysłu, ale także w codziennym życiu mieszkańców domów jednorodzinnych czy większych gospodarstw. Z pozoru prosty mechanizm okazuje się niezwykle uniwersalny, dlatego warto dowiedzieć się, jak działa pompa do wody i jakie ma zastosowania.
Czym jest i jak działa pompa do wody?
Pompę wodną najprościej można opisać jako urządzenie podnoszące ciecz z niższego poziomu na wyższy lub przenoszące ją ze zbiornikao niższym ciśnieniu do zbiornika o wyższym ciśnieniu. Dokładne funkcje pompy zależą od jej rodzaju, a tych jest na rynku sporo.
Pierwsze pompy wodne były stosowane w sikawce pożarowej i miały ograniczoną głębokość. Zagadką było jednak wówczas to, dlaczego tłokowa pompa wody nie mogła jej czerpać z głębokości przekraczającej 9 metrów. Jak później odkryto, powodem było istnienie ciśnienia atmosferycznego - czynnika, który obecnie już nie stanowi przeszkody dla funkcjonowania pomp wodnych ze względu na postęp w kwestii konstruowania tego typu urządzeń. Co jednak sprawia, że ciecz może się przemieszczać? Pompy wykorzystują energię obrotową lub kinetyczną, która za pośrednictwem silnika jest przekształcana w energię dla transportowanej cieczy. Szczegółowy mechanizm, który odpowiada za przepompowywanie wody, najlepiej przedstawić na konkretnych typach urządzeń.
Rodzaje pomp wodnych i sposób ich działania
To, jak działa pompa wodna najlepiej wyjaśnić z uwzględnieniem jej zastosowania, które bezpośrednio wiąże się z mechanizmem transportowania wody między zbiornikami będącymi na różnych poziomach lub mającymi różne ciśnienie.
Jak działa pompa wodna ogrodowa?
Pompy wodne zapewniają dostęp do bieżącej wody w ogrodzie na posesji, która nie jest zaopatrywana w ciecz przez wodociągi. Najpopularniejszym rozwiązaniem stosowanym przez posiadaczy pompy do wody w ogrodzie jest gromadzenie deszczówki w specjalnym zbiorniku, z którego ciecz zostanie wypompowana przez to urządzenie. Pompy ogrodowe mogą transportować wodę także ze studni, jeśli znajduje się na głębokości maksymalnie 7 metrów. Stawia się je najczęściej na powierzchni gruntu i podłącza do nich specjalne węże lub inne elementy odprowadzające wodę. Zastosowań pompy wodnej w ogrodzie jest bardzo dużo, np.:
- nawadnianie roślin na posesji za pomocą cieczy, która jest transportowana ze zbiornika na deszczówkę bądź studni do zraszaczy, pistoletów zraszających, lanc czy innych urządzeń podlewających;
- wygodne mycie samochodu lub roweru dzięki bieżącej wodzie, która jest w ogrodzie „pod ręką”,
- prace porządkowe na terenie ogrodu, np. mycie podjazdu, garażu czy elewacji budynku.
Ogrodowe pompy wody mogą służyć nie tylko do przepompowywania czystej wody lub deszczówki, ale także wody z basenu czy innej zanieczyszczonej cieczy. Ponadto urządzenie będzie niezastąpione w przypadku podtopienia posesji lub zalania niższych partii budynku, np. piwnicy czy pomieszczenia gospodarczego. Najlepiej sprawdza się wówczas pompa z opcją automatycznego odpompowywania wody. Warto więc zaopatrzyć się w nią, nawet jeśli naszym celem nie będzie ekologiczne zagospodarowywanie deszczówki czy podlewanie ogrodu.
Jak działa pompa wodna głębinowa?
Od poprzedniego typu pompy wodnej różni ją to, że może pobierać wodę ze zbiornika lub studni, w których lustro wody jest zlokalizowane na głębokości przekraczającej aż 8 metrów. Głębinowa pompa do wody jest zbudowana z silnika olejowego, który jest najważniejszym elementem całego urządzenia oraz układu hydraulicznego. Tłoczenie odbywa się za pomocą systemu wirników, a wysokość podnoszenia może sięgać nawet do 100 metrów. Dzięki temu, że pompa głębinowa znajduje się pod ziemią, jej praca nie generuje słyszalnego hałasu.
Głębinowa pompa wody może zaopatrzyć w wodę duże gospodarstwo domowe. Sprawdza się więc w miejscach, do których nie dostarcza się wody z sieci wodociągowej. Oprócz tego posłuży także do wszelkich prac na zewnątrz budynku tak jak pompa ogrodowa. Często podkreślanym minusem tego typu pompy do wody jest to, że trzeba ją wyjąć ze zbiornika w przypadku awarii, dlatego zaleca się kupno urządzenia jak najlepszej jakości, co wiąże się z wyższą ceną.
Jak działają hydrofory?
Ten typ pompy jest przeznaczony wyłącznie do transportowania wody czystej. Urządzenie działa dzięki sprężonemu powietrzu, które wypycha ciecz po odkręceniu kranu. Pompa hydroforowa przynosi spore oszczędności, ponieważ nie musi być uruchamiana przy niedużych poborach, bo w zbiorniku ciśnieniowym zawsze znajduje się zapas wody.
Zestaw hydroforowy utrzymuje stałe ciśnienie w instalacji wodnej budynku. Składa się z pompy wodnej i zbiornika przeponowego, a także wyłącznika ciśnieniowego, manometru, rur i przewodów. Wszystkie te elementy są ze sobą zintegrowane. Hydrofor należy do grupy pomp nawierzchniowych, więc emituje spory hałas. Najlepiej zamontować go więc w piwnicy, pomieszczeniu gospodarczym czy kotłowni.
Jak działa pompa wodna zanurzeniowa?
Pompy zanurzeniowe, zwane też zatapialnymi, sprawdzą się w każdym zbiorniku, który w pełni zakryje urządzenie. Silnik pompy zatapialnej pracuje bowiem tylko w warunkach pełnego zanurzenia. Wysokość podnoszenia wody jest w tym przypadku niższa niż w pompach nawierzchniowych.
Pompa zanurzeniowa doskonale sprawdza się przy transportowaniu wody zanieczyszczonej, np. przez piasek, muł, błoto czy inne substancje. Używa się jej więc najczęściej podczas obfitych opadów, kiedy zalana zostaje piwnica lub garaż. Woda może też być odpompowana z podtopionego pola. Istnieją także specjalne modele do szamba, które wyposaża się w rozdrabniacz, żeby urządzenie się nie zapchało. Pompa zanurzeniowa może także być stosowana do wody czystej i łatwo rozprowadzić ją po całym domu.
W przeciwieństwie do pompy głębinowej urządzenie zanurzeniowe jest mobilne, a więc można je wielokrotnie transportować. Mieszkając w regionie kraju, gdzie podtopienia zdarzają się stosunkowo często, można wybrać pompę, która będzie uruchamiać się automatycznie, kiedy poziom wody podniesie się o daną wartość.
Jak działa pompa wodna spalinowa i elektryczna?
Pompy mogą być zasilane na dwa sposoby - silnikiem elektrycznym lub spalinowym. Pompa spalinowa, czyli nawierzchniowa, jest przeznaczona wyłącznie do użytku na powietrzu, nie można trzymać jej w pomieszczeniu. Jest to urządzenie przenośne, które może działać niezależnie - nie wymaga dostarczania energii elektrycznej. Sprawdza się więc na terenach dotkniętych powodzią, gdzie nie ma dostępu do prądu. Silnik pompy spalinowej może być jedno lub wielocylindrowy, w zależności od wielkości urządzenia. Od jego mocy zależy wydajność pompy.
Pompy spalinowe wykorzystuje się w gospodarstwach rolnych, na budowach, w pożarnictwie oraz w sytuacjach awaryjnych. Dzięki dużej wydajności mogą usuwać wodę z basenów czy zalanych pomieszczeń. Ich wadą jest emitowanie do atmosfery szkodliwych zanieczyszczeń.
Pompy z silnikiem elektrycznym działają z kolei ciszej i są praktycznie bezobsługowe. Można je montować także pod wodą raz używać w pomieszczeniach. Ich zastosowanie jest więc nieograniczone. Silnik urządzenia może być jedno lub trójfazowy, który jest z reguły instalowany w mocniejszych pompach do wody. Trójfazowy silnik jest też oszczędniejszy pod względem zużycia energii. Pompy elektryczne wymagają stałego dostępu do sieci.
FAQ:
- Jak działa pompa do wody?
Ogólna zasada działania pompy polega na transportowaniu wody z dwóch zbiorników. Różnią się one wysokością położenia lub ciśnieniem.
- Jak działa pompa elektryczna, a jak spalinowa?
Różnica w ich działaniu wynika z innego typu napędu. Silnik elektryczny wymaga stałego dostępu do prądu, lecz nie emituje szkodliwych substancji do atmosfery. Silnik spalinowy umożliwia mobilność pompy, ale zanieczyszcza środowisko.
- Jaką pompę do wody wybrać?
Zależy to od wielu czynników, głównie od tego, jakie funkcje ma spełniać pompa, gdzie ma się znajdować czy ile wody będą zużywać mieszkańcy gospodarstwa.